Ana səhifə › Alman dili › QrammatikaAlman dili qrammatikası Azərbaycanca izahla: A1, A2 və B1 səviyyələri üzrə 176 mövzu . Hər mövzuda qayda, cədvəllər, nümunə cümlələr və 30 suallıq test var. Mövzular asandan çətinə doğru sıralanıb — alman dilini sıfırdan öyrənənlər birinci mövzudan başlaya bilər.
Alman dili A1 qrammatikası (62 mövzu)
Başlanğıc səviyyə — sıfırdan başlayanlar üçün əsas qrammatika.
Alman əlifbası (Das Alphabet) 26 hərf, ä ö ü ß, hərflərin oxunuşu Oxunuş qaydaları (ch, sch, ei, ie, eu, sp, st, pf…) Hərf birləşmələrinin oxunuşu Salamlaşma və vidalaşma (Begrüßung und Verabschiedung) Hallo, Guten Morgen, Tschüss, Auf Wiedersehen, Bis bald Təşəkkür etmək və cavab vermək Danke! – Bitte! Hal-əhval soruşmaq: Wie geht’s? Wie geht es dir? Gut, danke! Ad soruşmaq və demək (Wie heißt du?) Wie heißen Sie? Ich heiße … Freut mich! Rəsmi müraciət: Herr və Frau Herr Əliyev, Frau Əliyeva Şəxs əvəzlikləri (Personalpronomen) ich, du, er, sie, es, wir, ihr, sie, Sie Fel çəkiminə giriş (ich, du, Sie) kommen: ich komme, du kommst, Sie kommen Ölkələr (Die Länder) Deutschland, Österreich, die Schweiz, die Türkei Haradansan? (Woher kommst du?) Ich komme aus Aserbaidschan. Harada yaşayırsan? (Wohnort) Wo wohnst du? Ich wohne in Berlin. Rəqəmlər 0–20 null, eins, zwei … zwanzig Rəqəmlər 20-dən yuxarı zwanzig, dreiundzwanzig, hundert, tausend Yaşı soruşmaq və demək Wie alt bist du? Ich bin 20 Jahre alt. Telefon, ünvan və e-poçt Wie ist deine Telefonnummer? 1-ci bölmənin lüğəti Əsas sözlərin təkrarı Olmaq feli: sein ich bin, du bist, er ist, wir sind Artikl: der, die, das der Mann, die Frau, das Kind Artikl məsləhətləri: cins və məna der Vater, die Mutter, das Kind Nominativ və „Was ist das?“ ein, eine, Das ist ein Auto. İnkar: kein, keine və sual Das ist kein Buch. Ist das ein Apfel? İyelik əvəzlikləri: mein, dein, sein mein Vater, meine Mutter Ailə üzvləri (Familienmitglieder) der Vater, die Mutter, der Bruder Ailə vəziyyəti (Familienstand) Ich bin ledig. Ich bin verheiratet. Peşələr (Die Berufe) Was machst du beruflich? Ich bin Lehrer. Fellərin çəkilişi: düzgün fellər ich komme, du kommst, er kommt Ən sadə cümlə quruluşu Ich komme nicht. Kommst du? W-Fragen (sual sözləri) was, wie, wo, wohin, woher, wer, wann, warum, welch- Məktəb, universitet və iş gehen in die Klasse, studieren, arbeiten als/bei Ölkə, dil və millət Deutschland – Deutsch – der Deutsche, Italien – Italiener … Dillər haqqında danışmaq Was sprichst du?, Welche Sprachen …?, lernen, ein bisschen Ölkə, dil, millət – tətbiq Das ist … Sie ist … Sie kommt aus … Sie spricht … Akkusativ (təsirlik hal) den, einen, keinen İyelik əvəzlikləri Akkusativdə meinen Vater, meine Mutter, mein Kind Fel: haben (sahib olmaq) ich habe, du hast, er hat Akkusativ alan fellər brauchen, kaufen, suchen, bringen … Həftənin günləri və günün vaxtları Montag … Sonntag, Morgen, Mittag, Abend, Nacht Saat (Die Uhrzeiten) Wie spät ist es? halb, viertel, nach, vor, formell am və um – zaman ifadələri am Samstag, am Abend, um 20:30 Uhr, in der Nacht möchten – istəmək Ich möchte … – nəzakətli istək Yemək və içmək (Essen und Trinken) essen, trinken, yeməklər və içkilər Meyvələr və tərəvəzlər (Obst und Gemüse) das Obst, das Gemüse, meyvə, tərəvəz və qida məhsulları gern / gerne – xoşlayaraq etmək gern, nicht gern, sual və Ja, gerne Alış-veriş (Einkaufen) miqdar ifadələri, qiymət soruşmaq, marketdə dialoq Nə vaxt nə yeyib-içirik? zum Frühstück, mittags, abends, frühstücken Restoranda (Im Restaurant) masa istəmək, sifariş vermək, hesabı ödəmək Cəm forması (Der Plural) -e, -en, -er, -s, dəyişməyən cəmlər, umlaut Düzgün olmayan fellər (e→i, e→ie, a→ä) essen, sprechen, nehmen, helfen, geben, sehen, lesen, fahren, schlafen … kennen və wissen tanımaq və bilmək: ich kenne … / ich weiß … studieren və lernen universitetdə oxumaq və öyrənmək / dərs çalışmaq Cümlədə üzvlərin sırası (TeKaMoLo) Subjekt + Verb + zaman + tərz + yer, sual və inkar İnversiya (tərs söz sırası) Am Samstag geht Aysel … – fel həmişə 2-ci yerdədir Ayrılan fellər (Trennbare Verben) ankommen, aufstehen, einkaufen, mitkommen, anrufen … Bir cümlədə iki fel gehen + infinitiv, möchten, mögen, können Əsas bağlayıcılar (Konjunktionen) und, denn, oder, aber, sondern, deshalb / deswegen Hara gedirsən? (Wohin gehst du?) gehen, fahren, fliegen, nach, in, zu, mit dem Bus Ardıcıllıq zərfləri (zuerst, dann, danach) zuerst, dann, danach, zum Schluss, später Zamanlara giriş (Zeitformen) 6 zaman: Präsens, Perfekt, Präteritum, Plusquamperfekt, Futur I–II Präsens: geniş zaman və zaman ifadələri immer, oft, nie, montags, jeden Tag, seit İndiki zaman ifadələri jetzt, gerade, noch, heute, heutzutage, nicht mehr Präsens gələcək zaman kimi morgen, übermorgen, gleich, bald, nächste Woche → Alman dili A1 dərslərinə keç
Alman dili A2 qrammatikası (73 mövzu)
Təməl səviyyə — keçmiş və gələcək zamanlar, əvəzliklər, gündəlik ünsiyyət.
Fəsillər və aylar der Frühling, der Sommer... Januar, Februar... im Mai, am 5. Mai Sıra sayları (Ordinalzahlen) erste, zweite, dritte... am ersten Mai, im dritten Stock Tarixin deyilişi (Datum) Heute ist der 4. Mai, am 4. Mai, vom … bis zum, im Jahr 2020 Hava (das Wetter) Wie ist das Wetter? Es ist sonnig. Es regnet. 20 Grad Bədən üzvləri Die Körperteile: der Kopf, die Hand, das Auge... Heyvanlar (die Tiere) der Hund, die Katze, das Pferd… Haustiere, Zoo, Bauernhof Evin hissələri Die Teile des Hauses: die Küche, das Wohnzimmer... Freizeitaktivitäten Boş vaxt və hobbilər haqqında danışmaq Xoşlamaq və xoşlamamaq gern, mögen, möchten, lieben, finden sehr və viel „Çox“ sözünün düzgün işlənməsi viel yoxsa viele? viel / viele, wie viel / wie viele, zu viel / zu viele wenig, wenige, ein paar Azlıq bildirən sözlər: wenig, wenige, ein paar, ein bisschen Es gibt – var / yoxdur Es gibt einen Park. / Gibt es hier ein Café? nicht yoxsa kein? Almancada inkar: kein Buch / nicht teuer machen yoxsa tun? Etmək felləri və hazır ifadələr: Es tut mir leid, Spaß machen... Modal fel: können Bacarıq və imkan: -a bilmək Modal fel: mögen Xoşlamaq: Ich mag..., Magst du...? Modal fel: müssen Məcburiyyət və vaciblik: -malı, lazımdır Modal fel: wollen İstəmək: wollen və möchten fərqi Modal fel: dürfen İcazə və qadağa: Darf ich...? Hier darf man nicht... Modal fel: sollen Tapşırıq və məsləhət: Du sollst..., Du solltest... Imperativ – əmr forması Komm! / Kommt! / Kommen Sie! Xəstəliklər Ich habe Fieber, Mein Kopf tut weh, Ich fühle mich... man ilə passiv məna Qeyri-müəyyən əvəzlik: man spricht, man kann Şəhərdə yerlər və mağazalar die Bäckerei, die Apotheke, die Post, das Kino: Wo kauft man was? Perfekt – keçmiş zaman haben / sein + Partizip II: gekauft, gegangen, studiert, angekommen Präteritum: sein və haben war, warst, waren... hatte, hattest, hatten... Präteritum: requlyar və qeyri-requlyar fellər kaufte, arbeitete, kam, sah, ging, konnte... Es gab … (var idi) es gibt → es gab: Es gab keinen Strom. Gab es Probleme? Gələcək zaman: Futur I (werden) Ich werde dich anrufen. Morgen wird es regnen. Şəxs əvəzlikləri: Akkusativ mich, dich, ihn, uns, euch – məni, səni, onu Wer, wen, wem, wessen? Wer kommt? Wen siehst du? Wem gehört das? Mit wem? Dativ və yiyəlik əvəzlikləri dem, der, den – meinem, meiner, meinen Dativ tələb edən fellər helfen, gefallen, gehören... mir, dir, ihm Dativ tələb edən ön qoşmalar mit, bei, aus, von, nach, zu, seit, ab, außer bei sözönü (beim) beim Arzt, bei mir, bei Siemens, beim Kochen von sözönü (-dan, yiyəlik) von der Arbeit, von … bis, von oder aus, das Auto von Tural Dəyişən ön qoşmalar Wechselpräpositionen: Wo? + Dativ / Wohin? + Akkusativ Sual əvəzliyi welch- (hansı?) welcher, welche, welches, welchen, welchem İşarə əvəzliyi dies- (bu) dieser, diese, dieses, diesen, diesem jed-, alle, alles jeder Tag, jeden Tag, alle Kinder, alles klar manche, einige, solche Bəziləri, bir neçə, belə: manche Leute, einige Tage, solche Filme Qeyri-müəyyən əvəzliklər jemand, niemand, etwas, nichts, einer, keiner, welche Çox işlənən ifadələr və zərflər das heißt, zum Beispiel, wieder, weiter, noch, schon... schon sözünün mənaları schon, noch nicht, schon wieder, schon mal, komm schon Refleksiv əvəzliklər və refleksiv fellər mich, dich, sich, uns, euch – sich freuen, sich waschen... Sifətlərin hallanması: Nominativ der gute Mann, ein guter Mann, gute Menschen... Sifətlərin hallanması: Akkusativ den guten Film, einen guten Film, ein gutes Buch... Sifətlərin hallanması: Dativ mit dem neuen Auto, in einer kleinen Wohnung, den kleinen Kindern Rənglər (die Farben) rot, blau, grün... hellblau, rötlich, das rote Auto Geyim (die Kleidung) die Hose, der Rock, das Kleid... tragen, anziehen, zu groß Was trägst du? Geyim və sifətlər Ich trage einen grünen Pullover. Wie findest du den roten Rock? Komparativ və Superlativ schön – schöner – am schönsten; älter als; so … wie Komparativ və Superlativ: hallanma ein besseres Auto, das beste Auto, im größten Haus über (haqqında) və ungefähr, etwa, rund Wir sprechen über den Film. Es dauert ungefähr 20 Minuten. Səyahət və tətil (reisen, Urlaub, Ferien) reisen, Urlaub machen, Ferien; ans Meer / am Meer Səyahət: təyyarə bileti və hava limanı der Flug, buchen, stornieren, Hin- und Rückflug, am Flughafen Oteldə: otaq rezervasiyası Einzelzimmer, Doppelzimmer, pro Nacht, Frühstück inklusive… als və wenn (budaq cümlələr) Als ich klein war, … / Wenn ich Zeit habe, … weil bağlayıcısı (çünki) …, weil ich keine Zeit habe. / Weil ich krank bin, … dass bağlayıcısı (ki) Ich weiß, dass du mich liebst. Es ist wichtig, dass … wenn – şərt (əgər) Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause. falls, sonst ob və dolayı suallar Ich weiß nicht, ob … / Er fragt, ob … / Können Sie mir sagen, ob …? Dolayı suallar (W-sualları) Wissen Sie, wo die Post ist? Ich möchte wissen, wie Sie heißen. obwohl bağlayıcısı (baxmayaraq) Ich gehe zur Arbeit, obwohl ich krank bin. trotzdem və dennoch Ich bin krank. Trotzdem gehe ich zur Arbeit. obwohl ↔ trotzdem İkihissəli bağlayıcılar entweder … oder, sowohl … als auch, nicht nur … sondern auch, weder … noch zu-suz məsdər (Infinitiv ohne zu) Ich kann schwimmen. Ich höre ihn singen. Wir gehen einkaufen. zu ilə məsdər (Infinitiv mit zu) Ich habe keine Zeit, … zu machen. Es ist wichtig, … zu lernen. um … zu (məqsəd) Ich spare Geld, um in den Urlaub zu fahren. Nəzakətli xahiş: würde, könnte, hätte, wäre Könnten Sie mir helfen? Ich hätte gern … Du solltest … Sözönülü fellər: worauf? – darauf warten auf, denken an, sich interessieren für; Worauf? Darauf. Nisbi cümlələr (Relativsätze) der Mann, der hier wohnt; der Film, den ich gesehen habe → Alman dili A2 dərslərinə keç
Alman dili B1 qrammatikası (41 mövzu)
Orta səviyyə — mürəkkəb zamanlar, şərt cümlələri, bağlayıcılar, sərbəst danışıq.
beide və beides hər ikisi: şəxs/heyvan/eyni növ – beide, fərqli şeylər – beides; hallanma və ifadələr es ilə ifadələr Es geht um…, Es lohnt sich, Es ist klar, dass…, Es ist schwer, … zu … n-Deklination (zəif hallanan isimlər) den Kollegen, dem Studenten, des Kunden; Herrn/Herren; des Namens, das Herz; hansı isimlər, -n yoxsa -en, lüğətdə qeyd Genitiv (yiyəlik hal) das Auto des Mannes, die Tasche meiner Mutter, Kamils Auto Genitiv sonluqları: -s, -es, -(e)n des Autos, des Hauses, des Studenten, des Jungen Genitivdə sifətin hallanması das Auto des jungen Mannes, der Preis frischer Milch Genitivlə işlənən ön qoşmalar wegen, während, trotz, dank, statt, außerhalb, innerhalb Söz düzəltmə: isim və sifət şəkilçiləri -ung, -heit/-keit, -schaft, -er, -in, -chen, -nis; nominalizasiya; -bar, -los, -voll, -lich, -ig, -isch, un-; artikl şəkilçidən entweder … oder ya … ya da: söz sırası, vergül, fel uzlaşması, xəbərdarlıq mənası sowohl … als auch həm … həm də: nələri birləşdirir, söz sırası, fel uzlaşması, oxşar bağlayıcılar weder … noch nə … nə də: inkar, söz sırası (noch + inversiya), vergül, tipik səhvlər nicht nur … sondern auch təkcə … deyil, həm də: söz sırası, vergül, fel uzlaşması + ikihissəli bağlayıcıların ümumi cədvəli zwar … aber və und zwar düzdür … amma; söz sırası, doch/jedoch, obwohl ilə müqayisə, und zwar einerseits … andererseits bir tərəfdən …, digər tərəfdən …: inversiya, vergül, oxşar ifadələr je … desto / je … umso nə qədər …, o qədər …: Komparativ, yan cümlə + inversiya, qısa formalar Futur I – dərinləşdirilmiş modal fellərlə Futur, inkar, ehtimal (wohl), Präsens ilə fərq, werden-in funksiyaları Sözönülü fellər (Verben mit Präpositionen) an, auf, über, für, um, mit, von, vor, nach, bei, zu ilə fellər; hal tələbi; sich freuen auf/über; Auf wen? / Worauf? / darauf, dass … Sözönülü sifətlər (Adjektive mit Präpositionen) stolz auf, froh über, interessiert an, zufrieden mit, bekannt für, abhängig von, verliebt in; hal tələbi; Worauf? / darauf, dass … da- və wo- sözləri (dərinləşdirilmiş) darauf, darin, dagegen, wovon, wozu, Ich freue mich darauf, dass… Modal hissəciklər: doch, mal, ja, eben, halt, denn, eigentlich, wohl Danışıq dilində münasibət bildirən sözlər: maraq, təşviq, irad, təəccüb, ehtimal, çarəsizlik; yeri və birləşmələri Söz sırası: TeKaMoLo və obyektlərin yeri fel 2-ci yerdə, TeKaMoLo, Dativ/Akkusativ və əvəzliklərin sırası, nicht, Satzklammer, yan cümlə lassen feli buraxmaq, icazə vermək, etdirmək: Ich lasse mein Auto reparieren. damit – məqsəd bildirən yan cümlə damit və um … zu: Ich arbeite viel, damit mein Sohn studieren kann. ohne … zu / ohne dass, (an)statt … zu / (an)statt dass „…-madan“ və „…-maq əvəzinə“: eyni və fərqli mübtəda, zu-nun yeri, ayrılan fellər, vergül, ohne + Akk, statt + Gen, um … zu və indem ilə müqayisə indem və dadurch, dass …-araq, …-məklə: hərəkətin üsulu; yan cümlə, dadurch … dass söz sırası, um … zu və weil ilə fərq Plusquamperfekt hatte/war + Partizip II: keçmişdən əvvəlki keçmiş; nachdem, als, bevor ilə zaman ardıcıllığı bevor, nachdem, während, seitdem zaman bağlayıcıları: yan cümlə, nachdem ilə zaman ardıcıllığı, seit + Präsens, ön qoşma variantları bis, sobald, solange zaman bağlayıcıları: …-ana qədər, …-an kimi, …-dığı müddətcə; bis ön qoşma kimi, sobald ilə zaman ardıcıllığı, als/wenn/während ilə müqayisə Nəticə və şərt: deshalb, sodass, falls deshalb/deswegen/darum/daher və inversiya, also, weil/denn ilə müqayisə, sodass və so … dass, falls, im Fall, dass, falls və wenn fərqi Nisbi cümlələr: Genitiv, sözönülər, wo və was dessen, deren, über den, mit dem, wo, alles, was Partizip I və Partizip II sifət kimi das lachende Kind, das gekochte Ei: düzəlmə, sifət sonluqları, nisbi cümlədən Partizipə, aktiv və passiv məna, zərf kimi Partizip I brauchen … zu, scheinen … zu, haben/sein + zu nicht/nur brauchen + zu, scheinen + zu (keçmiş də), haben + zu = müssen, sein + zu = passiv imkan/məcburiyyət, abzugeben İsim-fel birləşmələri (Nomen-Verb-Verbindungen) eine Entscheidung treffen, eine Frage stellen, zur Verfügung stehen və s.: 27 birləşmə, ön qoşmalar, rəsmi dil, inkar Konjunktiv II: arzular və wenn-şərt cümləsi wäre, hätte, würde + məsdər, modal fellər; Ich wünschte…; Wenn ich … hätte, würde ich … Konjunktiv II – keçmiş zaman hätte/wäre + Partizip II: peşmanlıq, irad, baş tutmamış şərt; hätte … machen sollen als ob – „sanki“ als ob / als wenn / als + Konjunktiv II: indiki və keçmiş, so tun als ob, aussehen als ob Passiv Präsens werden + Partizip II: Aktivdən Passivə, von/durch, şəxssiz Passiv, man ilə əvəz Passiv: keçmiş zamanlar wurde + Partizip II; ist/war + Partizip II + worden; Aktivdən Passivə zamanın saxlanması Passiv: Futur I və modal fellər wird … gekocht werden; muss/kann/darf … gemacht werden; konnte vs könnte; yan cümlə Zustandspassiv (sein + Partizip II) wird geöffnet / ist geöffnet: proses və nəticə; ist/war + Partizip II; hansı fellər; muss erledigt sein; Aktiv Perfektdən fərqi; geschlossen, reserviert, besetzt Dolayı nitq: Konjunktiv I (tanıma) er sei, habe, könne, komme; sein cədvəli; Konjunktiv II ilə əvəzetmə; habe/sei + Partizip II; werde + məsdər; ob, sollen → Alman dili B1 dərslərinə keç
Tez-tez verilən suallar
Alman dili qrammatikasını haradan başlamaq lazımdır? Sıfırdan başlayırsınızsa, A1 səviyyəsinin birinci mövzusundan başlayın. Səviyyənizi bilmirsinizsə, əvvəlcə alman dili səviyyə testindən keçin.
Qrammatika dərsləri pulsuzdur? Hər səviyyənin ilk 3 dərsi qeydiyyatsız açıqdır. Qeydiyyatdan keçəndən sonra 1 ay ərzində bütün dərslər və testlər pulsuz açılır.
Hər mövzuda neçə test sualı var? Hər qrammatika mövzusunun 30 suallıq testi var. Səhv cavab verəndə doğru cavab dərhal göstərilir.